نگاهی به فیلم آرامش در حضور دیگران

نگاهی به فیلم آرامش در حضور دیگران

  • بازیگران: اکبر مشکین ـ ثریا قاسمی ـ محمدعلی سپانلو و …
  • فیلم نامه: ناصر تقوایی ـ غلامحسین ساعدی
  • کارگردان: ناصر تقوایی
  • ۸۶ دقیقه؛ محصول ایران؛ سال۱۳۵۱
  • ستاره ها: ۱/۵ از ۵

نمادپردازی بدون داستان

خلاصه ی داستان: سرهنگ بازنشسته ای که با زن خجالتی جوانی ازدواج کرده به تهران می آید تا پیش دخترانش بماند. دخترانی که هر کدام با مردی رابطه دارند و زندگی تقریباً بی بند و باری برای خودشان ساخته اند …

 یادداشت: نمی دانم این چه سری ست که اکثر فیلم های برتر تاریخ سینمای ایران ـ البته به گفته ی منتقدین و اهالی این کار ـ خسته کننده و تقریباً بدون یک داستان درگیرکننده هستند. وقتی قرار باشد مفاهیم عمیق را اینگونه به تماشاگر قالب کنیم، نتیجه ی کار چیزی جز خستگی و دلزدگی به بار نمی آورد. در فیلم شاهد چند آدم هستیم که هر یک به شکلی درگیر ایده هایی هستند، مشکلاتی درونی دارند و هر کدام به شکلی به این مشکلات واکنش نشان می دهند ولی فیلم از بس سرد و خشک و بدون بُعد است، از بس داستانی تعریف نمی کند، از بس روشنفکرمآبانه و درگیر نشان دادن نمادهاست که نه می توانیم به شخصیت ها نزدیک بشویم و نه بفهمیمشان. دقت کنید به صحنه ای که ملیحه و نامزش به همراه دختری مست به خارج شهر می روند و در مکانی بدنام توقف می کنند. نامزد ملیحه و دختر از ماشین پیاده و در تاریکی گم می شوند. ملیحه تنها می ماند و در همین لحظه، مردی به پنجره نزدیک می شود و ملیحه می ترسد. اما مرد می گوید به او کاری ندارد و آمده است دنبال زنش بگردد! این مثلاً یعنی اینکه شرایط جامعه زیادی خراب است و آدم ها در پستی و کثافت غلت می زنند؟ جلوتر همین آدم را در تیمارستان می بینیم، جایی که سرهنگ در آنجا بستری می شود که البته ماجرای خود این سرهنگ هم داستان مفصلی ست. آخرش من نفهمیدم او را چرا به تیمارستان می برند؟ به خاطر اینکه در تاریکی چشم هایی می بیند که به او خیره اند و صداهایی می شنود؟ ملیحه چرا خودکشی می کند؟ صرفاً چون نامزدش به او خیانت کرده؟ ما چطور باید ملیحه را بشناسیم تا بتوانیم چنین عکس العملی از او را باور کنیم؟ از همه بدتر، دقت کنید به لحظه ی آخر فیلم، جایی که منیژه با دست ( دقت کنید، با دست ) برای سرهنگ آب می آورد. خب، که چه؟! چرا اینجا تصویر باید ثابت شود؟ باز هم نماد؟ باز هم نمادپردازی؟ باز هم روشنفکرمآبی و نمادگرایی بدون روکش داستان و باورپذیری و منطق؟

                           آرامش بی نام و نشان ...

آرامش بی نام و نشان …

۳ دیدگاه به “نگاهی به فیلم آرامش در حضور دیگران”

  1. ع. د می‌گه:

    دیدی سطحی به فیلم دارید. نمادی در فیلم نمی بینیم: شخصیت پردازی خوبی از دو آدم اصلی داریم و بقیه آدم ها هم تا حدی پرداخته شده و قصه شان به خوبی گفته می شود. بحران درون خانواده با فیلمنامه اقتباسی خوب تقوایی از ساعدی -برخلاف اقتباس های ضعیف مهرجویی- به خوبی در نی آید و فاجعه را نیز می بینیم. البته فیلم کاستی های زیادی دارد ولی خانواده آشفته ای که در فیلم می بینیم خیلی خوب است. فیلم آسیب شناسی هم می کند که نکته خوبی است.

  2. ع. د می‌گه:

    ضمنا این فیلم با حدود ۴۰ دقیقه سانسور اکران شد و مدت اصلی اش نزدیک به ۱۲۰ دقیقه بود. طبیعی است که گیرایی خوبی نداشته باشد.

پاسخ دادن

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

سینمای خانگی من – نقد و بررسی فیلم